3.1 การก่อตั้งโรงเรียน

          โรงเรียนบ้านปลาขาว  ตั้งขึ้นเมื่อ  พ.ศ. 2465  โดยมีนายวรรณี  กุมวาปี  เป็นผู้ดำเนินการก่อตั้งโดยความเห็นชอบของนายอำเภอวาปีปทุม  

         3.2 กลุ่มบุคคลที่ร่วมก่อตั้ง

        โดยมีนายวรรณี  กุมวาปี  เป็นผู้ดำเนินการก่อตั้งโดยความเห็นชอบของนายอำเภอวาปีปทุม ร่วมกับผู้ใหญ่บ้านและชาวบ้านปลาขาว หัวหนอง โนนสูง จัดสร้างโรงเรียนขึ้น  เมื่อ พ.ศ. 2465 ชื่อว่า “โรงเรียนประชาบาลตำบลนาดูน 3”

        3.3 เหตุการณ์ต่างๆในการก่อตั้ง

            เริ่มแรกได้อาศัยศาลาการเปรียญวัดทรงศิลาบ้านปลาขาวเป็นที่อาศัยทำการเรียนการสอน                  มีนักเรียนจากหมู่บ้านต่าง ๆ มาเข้าเรียน     คือ 1.บ้านหนองโพธิ์  2. บ้านโคกยาว  3.  บ้านป่าตอง                    4.  บ้านหนองงู  5.  บ้านโนนสูง  6.  บ้านปลาขาว  7.  บ้านหัวหนอง

            พ.ศ.  2477  บ้านหนองโพธิ์และบ้านโคกยาวได้แยกออกไป และ พ.ศ. 2482  บ้านป่าตองและ       บ้านหนองงูได้แยกออกไปอีก  คงเหลือนักเรียนจากบ้านปลาขาว  หัวหนอง  โนนสูงมาจนถึงปัจจุบัน

            พ.ศ.  2482  ได้รับงบประมาณ  600 บาท  สร้างอาคารเรียนถาวรเป็นเอกเทศหลังแรกบนที่ดินชาวบ้านบริจาคให้  เป็นอาคารแบบ ป.1  ขนาด  3  ห้องเรียน  ทางราชการตั้งชื่อว่า  “โรงเรียนประชาบาลตำบลนาดูน 3”  เปิดสอนตั้งแต่ชั้นประถมศึกษาปีที่  1 -4  ต่อมา  พ.ศ.  2499  ได้เปลี่ยนชื่อเป็น “โรงเรียนบ้านปลาขาว”

            พ.ศ.  2500  อาคารเรียนชำรุดมากไม่สามารถอาศัยเรียนได้  จึงขออนุญาตย้ายนักเรียนไปใช้ศาลาการเปรียญวัดทรงศิลาบ้านปลาขาวเป็นที่อาศัยเรียนชั่วคราว  จนถึง  พ.ศ.  2503  ทางราชการได้โอนหมู่บ้านและโรงเรียนขึ้นกับอำเภอนาเชือกซึ่งตั้งขึ้นใหม่

            พ.ศ.  2504  โรงเรียนได้รับงบประมาณซ่อมแซมอาคารเรียน 5,000  บาท  โดยอาศัยแรงงานจากชาวบ้านสร้างอาคารเรียนชั่วคราวในบริเวณพื้นที่ของโรงเรียน

            วันที่  31  เดือนธันวาคม  พ.ศ.  2513  ได้รับงบประมาณก่อสร้างอาคารเรียนถาวรแบบ  ป.1 ฉ  เตี้ย  ขนาด  4  ห้องเรียน  แล้วเสร็จเปิดใช้วันที่  1  เดือนกรกฎาคม  พ.ศ.  2514

            พ.ศ.  2521  กระทรวงศึกษาธิการได้เปลี่ยนหลักสูตรประถมศึกษา  พ.ศ.  2503  เป็นหลักสูตรประถมศึกษา  พ.ศ.  2521  และได้แก้ไขปรับปรุงอีกครั้งเมื่อ พ.ศ. 2533

            พ.ศ.  2528  ได้รับงบประมาณก่อสร้างอาคารเรียนแบบ  สปช.103/26  จำนวน  1  หลัง  ขนาด  2  ห้องเรียน  แล้วเสร็จเมื่อวันที่  20  เดือนกันยายน  พ.ศ. 2528

            พ.ศ.  2533  ได้รับงบประมาณสร้างอาคารอเนกประสงค์  แบบ  สปช.203/26  จำนวน  1  หลัง  เปิดใช้เมื่อวันที่  20  เดือนตุลาคม  พ.ศ.  2533

            พ.ศ.  2542  ได้รับงบประมาณสร้างอาคารเรียน  แบบ  สปช.105/29  จำนวน  1  หลัง  ขนาด  4  ห้องเรียน  เปิดใช้  20  เดือนกันยายน  พ.ศ.  2542  และได้รับงบประมาณต่อเติมชั้นล่างครบ  4  ห้องเรียน  ในปี พ.ศ.  2544 และ2545  ตามลำดับ

            ปีการศึกษา  2546  ได้เปลี่ยนโครงการบริหารของกระทรวงศึกษาธิการใหม่  โรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน  (สพฐ.)  เปิดสอนตามหลักสูตรสถานศึกษา  พ.ศ.  2544

            พ.ศ.  2547  ได้ทำการบูรณาการซ่อมแซมปรับปรุงอาคารโรงฝึกงานที่ชำรุดทรุดโทรมมากใช้การไม่ได้ให้ใช้การได้  สามารถใช้ประกอบกิจกรรมการเรียนการสอนได้ตามปกติโดยได้รับการสนับสนุนงบประมาณ  แรงงาน  จากศิษย์เก่าและชาวบ้าน  เพื่อดำเนินการปรับปรุงซ่อมแซมโรงฝึกงานให้ใช้ได้เป็นประโยชน์ต่อการจัดการเรียนการสอนของครู  นักเรียน  ชุมชน  ปัจจุบันได้ปรับปรุงให้เป็นห้องสมุดโรงเรียนบ้านปลาขาว

            พ.ศ.  2549  ได้ซ่อมแซมโครงหลังคาอาคารเรียน  แบบ  ป.1 ฉ  เตี้ย  ขนาด  4  ห้องเรียนทั้งหลัง  เนื่องจากหลังคาชำรุดทรุดโทรมมากและประกาศงดใช้อาคารนี้เมื่อปีการศึกษา  2546   เนื่องจากหลังคาชำรุดมาก  เนื่องจากปลวกกัดแทะทำให้หลังคาผุพังชำรุดทั้งหลัง  คณะกรรมการสถานศึกษามีมติให้งดใช้เกรงว่าจะเกิดอันตรายกับนักเรียนและครู  จึงขอความร่วมมือจากคณะศิษย์เก่า  ชาวบ้านหางบประมาณซ่อมแซมปรับปรุงหลังคาจนแล้วเสร็จ  สามารถใช้การได้ตามปกติ  ปัจจุบันใช้เป็นอาคารเรียนสำหรับชั้นอนุบาล 1 – 2  ห้องการศึกษาพิเศษสำหรับนักเรียน  LD  และห้องสุขพลศึกษา

        รายชื่อผู้บริหารโรงเรียนบ้านปลาขาว  มีดังนี้          

           1.  นายวรรณี   กุมวาปี                    พ.ศ. 2465 – 2466

           2.  พระภิกษุอินทร์  ปิดตาระเพ            พ.ศ. 2466 – 2477

           3. นายพิมพา  จันทะศิลป์                            พ.ศ. 2477 – 2481

           4. นายสุมน  โปรดเมธี                      พ.ศ. 2481 – 2482

           5. นายนวน  วงษาไฮ                       พ.ศ. 2482 – 2484

           6. นายเหรียญ  ประศรีชะโก               พ.ศ. 2484 – 2486

           7. นายเสาร์  ละดาวัลย์                    พ.ศ. 2486 – 2488

           8. นายคำภา  ศรีบูรณ์                      พ.ศ. 2488 – 2489

           9. นายศรี  นามสมบูรณ์          พ.ศ. 2489 – 2489

           10.นายคำภา  ศรีบูรณ์                     พ.ศ. 2489 – 2517

           11.นายเพชร  จันทร์พล                    พ.ศ. 2517 – 2520

           12.นายพุธ  น้อยตาแสง                    พ.ศ. 2520 – 2543

           13.นายบุญเหลือ  ประทานัง               พ.ศ. 2543 – ปัจจุบัน

             3.4 เรื่องเล่า นิทานเกี่ยวกับหมู่บ้านหรือโรงเรียนที่เกี่ยวข้องกับการก่อตั้งโรงเรียน (ถ้ามี)

สาเหตุ  ที่ได้ตั้งชื่อหมู่บ้านว่าบ้านปลาขาว เพราะ เดิมพื้นที่ที่ตั้งหมู่บ้านในปัจจุบันเป็นป่าและมีลำห้วยชื่อว่าห้วยกอกไหลผ่านป่า ซึ่งมีความอุดมสมบูรณ์มีน้ำตลอดปี ชาวบ้านยางสีสุราชจึงได้ย้ายมาปักหลักทำไร่ทำนาในบริเวณดังกล่าว โดยตั้งหมู่บ้านใกล้บริเวณลำห้วย และในลำห้วยมีปลาขาว

ชุกชุม เป็นฝูง ตามซอกหิน ตามคุ้งน้ำของลำห้วย ชาวบ้านเห็นว่ามีปลาขาวจำนวนมากตามธรรมชาติจึงตั้งชื่อหมู่บ้านว่าบ้านปลาขาว และใช้นามนี้เป็นชื่อโรงเรียนว่าโรงเรียนบ้านปลาขาวตั้งปี พ.ศ. 2499 เป็นต้นมาจนถึงปัจจุบัน และบ้านปลาขาวเป็นชุมชนขนาดใหญ่จึงแบ่งการปกครองแยกเป็น 2 บ้าน คือบ้านท่าศิลา หมู่ที่ 11 ซึ่งเป็นสถานที่ตั้งโรงเรียนในปัจจุบัน  การตั้งบ้านเรือนในสมัยนั้นตั้งเป็นกลุ่มๆตามทำเลที่เหมาะสม ยังเป็นที่มาของการตั้งชื่อนามสกุล เช่น  กลุ่มที่ตั้งบ้านอยู่เหนือบริเวณหนองน้ำ (หนองนางแอ่นหรือหนองตาด่าง) ก็ตั้งนามสกุลว่า “ทับหัวหนอง” และ กลุ่มบ้านปลาขาว ก็ตั้งนามสกุลว่า “จันทะปลาขาว” เป็นต้น